Laatst bijgewerkt: 12-01-2026
Erfbelasting 2026: tarieven, vrijstellingen & tips
Wanneer een dierbare overlijdt, komt er veel op u af. Naast de emotionele verwerking, krijgt u als erfgenaam te maken met de fiscus. U betaalt erfbelasting (vroeger successierechten genoemd) over de erfenis die u ontvangt.
Maar hoeveel betaalt u precies? Welke kosten mag u aftrekken? En hoe voorkomt u dat u te veel betaalt? Op deze pagina vindt u de complete gids met alle actuele cijfers, percentages en vrijstellingen voor 2026.
⚠️ Aangifte doen over een overlijden in 2025?
De tarieven en vrijstellingen worden jaarlijks geïndexeerd. Voor een overlijden in het vorige jaar gelden andere bedragen.
Hoe wordt de erfbelasting berekend?
Veel mensen denken dat ze belasting betalen over alles wat de overledene bezat. Dat is gelukkig niet waar. De berekening werkt in vier stappen:
- Bruto erfenis: De waarde van alle bezittingen (huis, spaargeld, beleggingen, inboedel).
- Min schulden (Aftrekposten): U mag schulden (hypotheek, leningen) en uitvaartkosten aftrekken. Wat overblijft is de netto erfenis.
- Verdeling: De netto erfenis wordt verdeeld onder de erfgenamen.
- Vrijstelling eraf: Van uw deel gaat uw persoonlijke vrijstelling af. Over het restant betaalt u belasting.
Vrijstelling Erfbelasting 2026
Iedere erfgenaam heeft recht op een vrijstelling. Dit bedrag is 100% belastingvrij. Pas als u meer erft dan dit bedrag, gaat u betalen.
| Uw relatie tot de overledene | Vrijstelling 2026 |
|---|---|
| Echtgenoot / Geregistreerd partner | € 828.035 |
| Kind / Pleegkind | € 26.230 |
| Kleinkind | € 26.230 |
| Kind met een beperking | € 78.671 |
| Ouders | € 62.110 |
| Overig (broer, zus, ongehuwd samenwonend) | € 2.769 |
Let op: De hoge partnervrijstelling wordt verminderd met de waarde van het nabestaandenpensioen. De minimale vrijstelling voor partners blijft echter altijd ruim € 200.000.
Tarieven Erfbelasting 2026
Komt het bedrag na aftrek van schulden én na aftrek van de vrijstelling nog steeds boven de 0 uit? Dan betaalt u over dat resterende deel belasting volgens onderstaande schijven.
| Belastbaar bedrag (boven vrijstelling) | Partner & Kinderen | Kleinkinderen | Overigen (o.a. Broer/Zus) |
|---|---|---|---|
| € 0 tot € 158.669 | 10% | 18% | 30% |
| Meer dan € 158.669 | 20% | 36% | 40% |
💡 Rekenvoorbeeld: De praktijk
Stel: Een alleenstaande moeder overlijdt in 2026. Zij laat een totale erfenis na van € 110.000. De uitvaartkosten waren € 10.000. Er is één dochter.
- Bruto erfenis: € 110.000
- Af: Uitvaartkosten: – € 10.000
- Netto erfenis: € 100.000
- Af: Vrijstelling kind (2026):– € 26.230
- Belastbaar bedrag: € 73.870
Over deze € 73.870 betaalt de dochter 10% belasting.
Te betalen erfbelasting: € 7.387
Bereken uw persoonlijke situatie
Heeft u te maken met een koophuis, meerdere kinderen of een partner? Dan wordt de som ingewikkelder.
Wanneer moet u aangifte doen?
Na het overlijden ontvangt u meestal binnen 4 maanden een brief van de Belastingdienst. U heeft vervolgens 8 maanden de tijd na de overlijdensdatum om de aangifte in te dienen.
Belastingrente (de boete)
Lukt het niet om binnen 8 maanden aangifte te doen? Vraag dan uitstel aan. Doet u dit niet, of wordt de aanslag te laat opgelegd door uw schuld? Dan betaalt u in 2026 een forse belastingrente van 10% over het te betalen bedrag.
3 Manieren om Erfbelasting te besparen
De tarieven en vrijstellingen liggen vast in de wet. Toch kunt u de totale belastingdruk flink verlagen door slimme keuzes te maken in uw testament of tijdens uw leven. Drie veelgebruikte strategieën:
1. Slimme Testament-clausules
In een standaard testament (of zonder testament) worden fiscale kansen vaak gemist. Een gespecialiseerd testament kan clausules bevatten die geld besparen:
- De AWBZ/WLZ-clausule (Zorgclausule):
Moet de langstlevende partner naar een zorginstelling? Zonder deze clausule kan de eigen bijdrage (CAK) oplopen tot duizenden euro’s per maand, waardoor de erfenis voor de kinderen ‘verdampt’. Met deze clausule kunnen de kinderen hun deel opeisen voordat het opgaat aan zorgkosten. - De Uitsluitingsclausule:
Hiermee regelt u dat de erfenis privé blijft van uw eigen kind. Mocht uw kind later scheiden, dan hoeft de erfenis niet gedeeld te worden met de ex-partner (‘de koude kant’).
2. Schenken bij leven (Het “Papieren” Plan)
Wat u bij leven al weggeeft, telt niet meer mee voor de erfenis. Door gebruik te maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstellingen (ca. € 6.600 per kind), verlaagt u de toekomstige erfenis.
Tip: Heeft u het geld niet contant? Dan is ‘schenken op papier’ een optie. U schenkt dan een bedrag schuldig, waarover u jaarlijks 6% rente betaalt aan de kinderen. Dit verlaagt uw vermogen én de toekomstige erfbelasting.
3. Het Opvullegaat
Hiermee geeft u de langstlevende partner de flexibiliteit om na overlijden te schuiven met de erfenisverdeling. Zo kan de partner de eigen (grote) vrijstelling van € 828.035 optimaal benutten, waardoor er bij het eerste overlijden vaak per saldo € 0,- belasting betaald hoeft te worden.
Tijdens onze lezingen leggen we uit hoe deze clausules werken met rekenvoorbeelden.
Bekijk de agenda voor een gratis lezing bij u in de buurt »
Veelvoorkomende situaties en bespaartips
De tarieven staan vast, maar de grondslag is vaak te beïnvloeden door slimme keuzes in het testament of tijdens leven.
🏠 Eigen Huis & Overwaarde
Zit uw vermogen in stenen? De WOZ-waarde telt volledig mee, wat kan leiden tot liquiditeitsproblemen bij de erfgenamen.
💍 Echtgenoot & Langstlevende
Bij de standaard wettelijke verdeling betaalt de langstlevende vaak de erfbelasting voor de kinderen vooruit. Dit is vaak fiscaal ongunstig.
📜 Geen Testament?
Zonder testament geldt de wettelijke verdeling. Vaak betalen erfgenamen hierdoor onnodig veel belasting.
🧸 Gehandicapt Kind
Voor kinderen met een beperking gelden ruimere vrijstellingen, mits goed toegepast in de aangifte.
Wist u dat u erfbelasting kunt besparen?
Zoals in de video wordt uitgelegd: bij het overlijden van een partner betalen kinderen vaak direct belasting, terwijl ze het geld nog niet krijgen. Voorkom dit met een slim testament.
Veelgestelde vragen erfbelasting
- Hoeveel mag ik belastingvrij erven in 2026?
Dat hangt af van uw relatie tot de overledene. Kinderen en kleinkinderen mogen in 2026 € 26.230 belastingvrij ontvangen. Voor partners is dit € 828.035. Voor overige erfgenamen (zoals broers en zussen) is de vrijstelling € 2.769.
- Wat mag ik aftrekken van de erfbelasting?
U mag de schulden van de overledene (hypotheek, leningen, openstaande rekeningen) en de kosten voor de uitvaart (begrafenis of crematie) aftrekken van de totale erfenis. De kosten voor de executeur of het afwikkelen van de erfenis zijn helaas niet aftrekbaar.
- Wat is het verschil tussen successierechten en erfbelasting?
Er is geen verschil. Tot 2010 heette deze belasting ‘successierecht’. Sinds de vernieuwing van de wet spreken we officieel over ‘erfbelasting’. Het zijn twee namen voor dezelfde belasting.
- Wanneer moet ik de erfbelasting betalen?
Nadat u aangifte heeft gedaan, ontvangt u een aanslag van de Belastingdienst. Na dagtekening van deze aanslag heeft u normaal gesproken 6 weken de tijd om het bedrag te betalen. Heeft u nog geen definitieve aanslag ontvangen, maar wel een voorlopige? Dan geldt ook daarvoor meestal een betaaltermijn van 6 weken.
- Kan ik uitstel van betaling krijgen voor erfbelasting?
Ja, in specifieke gevallen is uitstel mogelijk. Bijvoorbeeld als de erfenis voornamelijk “in stenen zit” (een woning) en u niet genoeg spaargeld heeft om de belasting direct te voldoen. U kunt dan om uitstel vragen, maar let op: de Belastingdienst rekent hierover wel invorderingsrente.
- Betaal ik erfbelasting over de WOZ-waarde of de verkoopwaarde?
Voor de erfbelasting is de WOZ-waarde van de woning leidend, niet de uiteindelijke verkoopwaarde. U gebruikt de WOZ-waarde van het jaar van overlijden (of eventueel het jaar erna). Is de woning inmiddels verkocht voor een lager bedrag dan de WOZ-waarde? Dan mag u in sommige gevallen de verkoopprijs aanhouden, mits de verkoop snel na overlijden plaatsvindt aan een derde.
- Mag ik de kosten van de makelaar of verkoopkosten aftrekken van de erfenis?
Nee, kosten die gemaakt worden na het overlijden om de erfenis af te wikkelen, zijn fiscaal niet aftrekbaar voor de erfbelasting. Dit geldt voor makelaarskosten, notariskosten voor de verklaring van erfrecht en kosten voor de ontruiming van de woning. Alleen de schulden die bestonden op moment van overlijden en de uitvaartkosten zijn aftrekbaar.
- Betalen samenwonenden zonder contract ook erfbelasting?
Ja, en vaak het hoge tarief. Zonder geregistreerd partnerschap of notarieel samenlevingscontract worden samenwonenden door de fiscus gezien als “derden”. Zij hebben dan slechts een vrijstelling van € 2.769 en betalen 30% tot 40% belasting. Om in aanmerking te komen voor de hoge partnervrijstelling (€ 828.035) is een notarieel samenlevingscontract nodig én moet u minimaal 6 maanden samenwonen.
- Tellen schenkingen vlak voor overlijden mee voor de erfbelasting?
Ja, dit is de zogenaamde “180-dagen regel”. Schenkingen die gedaan zijn binnen 180 dagen voor het overlijden, worden bij de erfenis opgeteld. U betaalt hierover alsnog erfbelasting. De al betaalde schenkbelasting wordt hier wel mee verrekend, zodat u niet dubbel betaalt.
- Betalen stiefkinderen evenveel erfbelasting als eigen kinderen?
Ja, stiefkinderen kunnen voor de erfbelasting gelijkgesteld worden aan eigen kinderen. Zij hebben dan recht op dezelfde vrijstelling (€ 26.230 in 2026) en betalen het lage tarief (10-20%). Dit geldt zolang de ouder en stiefouder gehuwd waren of een geregistreerd partnerschap hadden.
- Hoeveel erfbelasting betalen kleinkinderen?
Kleinkinderen hebben dezelfde vrijstelling als kinderen (€ 26.230 in 2026), maar betalen een iets hoger tarief. Voor hen geldt een tarief van 18% over het eerste deel (tot € 158.669) en 36% over het meerdere.
Een goed testament en levenstestament geeft uw familie rust.
Meer dan 300.000 anderen gingen u voor
Meer weten over testamenten?
Volg onze gratis lezing
Hulp nodig bij uw testament?