Hoe bereken ik de schenkbelasting?

De berekening van schenkbelasting verloopt in vier stappen. Eerst bepaalt u het totale bedrag dat u in een kalenderjaar schenkt aan dezelfde persoon — meerdere schenkingen in hetzelfde jaar worden opgeteld. Vervolgens trekt u de toepasselijke vrijstelling af: € 6.908 voor kinderen of € 2.769 voor kleinkinderen en anderen (bedragen 2026). Het bedrag dat overblijft is de belastbare verkrijging. Daarop past u het tarief toe dat hoort bij de relatie tussen schenker og ontvanger: 10%/20% voor kinderen, 18%/36% voor kleinkinderen, 30%/40% voor overige ontvangers. De grens tussen het lage en hoge tarief ligt bij € 158.669. Tot slot rondt de Belastingdienst de belastbare verkrijging af in het voordeel van de belastingplichtige. Heeft de ontvanger recht op de eenmalige verhoogde vrijstelling van € 33.129 (of € 69.009 voor een dure studie), dan kan het belastbare bedrag flink lager uitvallen. De eenmalige vrijstelling vervangt in dat jaar de jaarlijkse vrijstelling.

Hoeveel schenkbelasting betaal ik over € 100.000?

Dat hangt af van de relatie tussen schenker en ontvanger. Schenkt u € 100.000 aan uw kind in 2026, dan is de vrijstelling € 6.908 en de belastbare verkrijging € 93.092. Daarover betaalt uw kind 10% schenkbelasting: € 9.310. Schenkt u hetzelfde bedrag aan een kleinkind, dan betaalt die € 17.502 (18% over € 97.231). Bij een schenking aan een broer, zus of vriend loopt het op tot € 29.170 (30% over € 97.231). Het verschil zit in het tarief én de hoogte van de vrijstelling. Is de ontvanger een kind tussen 18 en 40 jaar dat de eenmalige vrijstelling van € 33.129 nog niet heeft benut? Dan is de belastbare verkrijging slechts € 66.871, en de schenkbelasting € 6.688 — een besparing van € 2.622 ten opzichte van de situatie zonder eenmalige vrijstelling. Overweeg bij grotere schenkingen ook om het bedrag over meerdere jaren te spreiden, zodat u elk jaar opnieuw gebruikmaakt van de jaarlijkse vrijstelling.

Hoeveel procent betaal je over schenkbelasting?

Het percentage schenkbelasting in 2026 hangt af van twee factoren: uw relatie tot de schenker og de hoogte van de belastbare verkrijging. Voor partners en kinderen geldt 10% over de eerste € 158.669 en 20% over het meerdere. Kleinkinderen betalen 18% en 36%. Alle overige ontvangers — denk aan broers, zussen, neven, nichten en vrienden — betalen 30% over het eerste deel en 40% over het meerdere. Het effectieve percentage dat u daadwerkelijk betaalt ligt door de vrijstelling altijd iets lager dan het nominale tarief. Bij een schenking van € 25.000 aan een kind is het effectieve tarief bijvoorbeeld 7,2% in plaats van 10%, omdat de eerste € 6.908 vrijgesteld is. Bij grotere bedragen nadert het effectieve percentage het nominale tarief steeds dichter. Valt de belastbare verkrijging boven € 158.669, dan betaalt u over dat meerdere het dubbele tarief — 20% in plaats van 10% bij kinderen. De tarieven zijn in 2026 ongewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren.

Hoe bereken je schenkbelasting als de schenker betaalt?

Als de schenker de schenkbelasting betaalt in plaats van de ontvanger, spreekt men van een bruto schenking. De Belastingdienst beschouwt de belastingbetaling door de schenker als een extra schenking, waardoor het totale belastbare bedrag hoger uitvalt. De berekening werkt als volgt: u begint met het bedrag dat de ontvanger netto ontvangt, trekt de vrijstelling af en berekent de schenkbelasting over het restbedrag. Vervolgens telt u die belasting op bij het schenkingsbedrag en berekent u opnieuw de belasting over het nieuwe, hogere totaal. Dit herhaalt zich tot het bedrag stabiliseert. In de praktijk kunt u de belasting rechtstreeks berekenen met de formule: belasting = tarief × (netto − vrijstelling) ÷ (1 − tarief). Bij een netto schenking van € 25.000 aan een kind (10%-tarief) is dat 0,1 × (€ 25.000 − € 6.908) ÷ 0,9 = circa € 2.010 schenkbelasting. Het brutobedrag komt daarmee op ongeveer € 27.010. Dat is € 200 meer dan wanneer de ontvanger zelf betaalt. Het verschil loopt op naarmate het tarief hoger is: bij 30% (overige ontvangers) is het verschil aanzienlijk groter.

Hoe controleert de Belastingdienst een schenking?

De Belastingdienst heeft meerdere manieren om schenkingen te achterhalen. Banken zijn verplicht ongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU). Daarnaast beschikt de Belastingdienst over gegevens van notariële akten, aangiften erfbelasting en informatie uit belastingaangiften van zowel schenker als ontvanger. Bij overlijden van de schenker controleert de fiscus de bankafschriften van de laatste 180 dagen op schenkingen die bij de nalatenschap moeten worden opgeteld. Ook vergelijkt de Belastingdienst vermogensmutaties tussen aangiftejaren: als uw vermogen in box 3 plotseling daalt zonder verklaarbare oorzaak, kan dat aanleiding zijn voor nader onderzoek. Niet-aangegeven schenkingen die later aan het licht komen, kunnen leiden tot naheffing plus belastingrente. De navorderingstermijn bedraagt in beginsel vijf jaar na het jaar van de schenking; voor in het buitenland gehouden vermogen geldt een langere termijn. Het is daarom verstandig om elke schenking boven de vrijstelling netjes aan te geven — ook als u denkt dat het niet opvalt.

Hoeveel mag ik belastingvrij schenken in 2026?

In 2026 mag u uw kind jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken. Aan kleinkinderen en alle andere ontvangers is dat € 2.769 per jaar. Deze jaarlijkse vrijstelling geldt per schenker-ontvangercombinatie en per kalenderjaar — beide ouders samen tellen als één schenker. Daarbovenop bestaat voor kinderen tussen 18 en 40 jaar (de dag van de 40e verjaardag telt nog mee) een eenmalige verhoogde vrijstelling van € 33.129 (vrij besteedbaar) of € 69.009 als het geld wordt besteed aan een opleiding die meer dan € 20.000 per jaar kost. Deze geldt ook als de ontvanger zelf buiten die leeftijd valt maar een partner tussen 18 en 40 jaar heeft. De eenmalige vrijstelling kan per ouder(paar) maar één keer worden benut en vervangt in dat jaar de jaarlijkse vrijstelling — u kunt ze niet bij elkaar optellen. De jubelton — de eenmalige verhoogde vrijstelling voor de eigen woning — is definitief afgeschaft in 2024 en komt niet terug. Schenkt u méér dan de vrijstelling, dan is de ontvanger verplicht aangifte doer.

Wat is het verschil tussen schenkbelasting en erfbelasting?

Schenkbelasting betaalt u over vermogen dat u bij leven ontvangt als schenking. Erfbelasting betaalt u over vermogen dat u ontvangt uit een nalatenschap na overlijden. Beide belastingen zijn geregeld in dezelfde wet — de Successiewet 1956 — en kennen dezelfde tarieven per relatiegroep: 10%/20% voor kinderen, 18%/36% voor kleinkinderen, 30%/40% voor overige verkrijgers. Het grote verschil zit in de vrijstellingen: bij erfbelasting zijn die beduidend hoger. Kinderen hebben in 2026 een erfbelastingvrijstelling van € 26.230, tegenover slechts € 6.908 jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Door bij leven te schenken verkleint u de nalatenschap en verlaagt u daarmee de erfbelasting voor uw nabestaanden. Bovendien kunt u de schenkingsvrijstelling elk jaar opnieuw benutten, terwijl die erfbelastingvrijstelling per erfgenaam maar éénmaal geldt. Schenken is daarmee een krachtig middel om de totale belastingdruk over uw vermogen te verlagen.

Home » Schenkbelasting berekenen 2026: Tarieven & voorbeelden

Laatst bijgewerkt: 11-06-2026

Schenkbelasting berekenen 2026:
Tarieven & voorbeelden

Kernpunten

Schenkbelasting berekent u in 4 stappen: schenkingsbedrag − vrijstelling = belastbare verkrijging × tarief
Tarieven 2026: 10%/20% voor kinderen, 18%/36% voor kleinkinderen, 30%/40% voor overige ontvangers
Jaarlijkse vrijstelling: € 6.908 per kind, € 2.769 per kleinkind of overige ontvanger
Spreiding over meerdere jaren kan duizenden euro’s aan schenkbelasting besparen
Schenkingen hebben direct invloed op de latere erfbelasting — een goed testament houdt daar rekening mee

Geschatte leestijd: 9 minuten | Laatst bijgewerkt: juni 2026

U wilt geld schenken aan uw kind, kleinkind of iemand anders — maar hoeveel schenkbelasting moet de ontvanger straks betalen? En hoe berekent u dat precies? In dit artikel laten we stap voor stap zien hoe u de schenkbelasting berekent in 2026. Met de actuele tarieven, de geldende vrijstellingen en doorgerekende voorbeelden voor elk familietype. Zo weet u vóór de overboeking precies waar u aan toe bent.

Hoeberekent u de schenkbelasting? (4 stappen)

De berekening van schenkbelasting verloopt in vier vaste stappen. De Belastingdienst hanteert deze methode voor alle schenkingen in Nederland. Hieronder doorlopen we elke stap.

Stap 1 — Bepaal het totale schenkingsbedrag

Noteer het volledige bedrag dat u in het kalenderjaar 2026 schenkt aan dezelfde persoon. Schenkt u meerdere keren per jaar aan hetzelfde kind, dan telt de Belastingdienst alle bedragen bij elkaar op. Een schenking van € 3.000 in maart en € 5.000 in oktober aan hetzelfde kind is dus één schenking van € 8.000 voor de berekening.

Stap 2 — Trek de toepasselijke vrijstelling af

Elk jaar geldt er een vrijgesteld bedrag per ontvanger. In 2026 zijn de vrijstellingen voor belastingvrij schenken als volgt: € 6.908 voor kinderen en € 2.769 voor kleinkinderen en alle overige ontvangers. Het bedrag boven de vrijstelling heet de belastbare verkrijging — dát is het bedrag waarover de ontvanger schenkbelasting betaalt.

Stap 3 — Pas het juiste tarief toe

Het tarief hangt af van twee factoren: de relatie tussen schenker en ontvanger, en de hoogte van de belastbare verkrijging. Er zijn twee schijven met een grens bij € 158.669. Kinderen betalen 10% over het eerste deel en 20% daarboven. Kleinkinderen betalen 18% respectievelijk 36%. Voor alle overige ontvangers — broers, zussen, vrienden, neven — geldt 30% en 40%.

Stap 4 — Rond af en controleer

De Belastingdienst rondt de belastbare verkrijging af in het voordeel van de belastingplichtige. Controleer altijd of u die juiste vrijstelling heeft toegepast. Heeft de ontvanger recht op de eenmalige verhoogde vrijstelling? Dan kan het belastbare bedrag flink lager uitvallen. Twijfelt u? Gebruik dan de officiële Rekenhulp schenkbelasting van de Belastingdienst om uw berekening te verifiëren.

Tarieven en vrijstellingen schenkbelasting 2026

De tarieven voor de schenkbelasting in 2026 zijn ongewijzigd ten opzichte van 2025. De vrijstellingsbedragen zijn wél geïndexeerd. Hieronder vindt u beide overzichten.

Relatie tot de schenker	Tarief t/m € 158.669	Tarief boven € 158.669
Partner of kind (incl. stiefkind)	10%	20%
Kleinkind	18%	36%
Overige ontvangers (broer, zus, vriend, neef)	30%	40%

Vrijstelling 2026	Jaarlijks	Eenmalig verhoogd (18–40 jaar)
Kind / stiefkind	€ 6.908	€ 33.129 (vrij besteedbaar) / € 69.009 (dure studie)
Kleinkind	€ 2.769	—
Overige ontvangers	€ 2.769	—

Bron: Belastingdienst, tarieven schenkbelasting 2026. Bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

Let op

De eenmalige verhoogde vrijstelling van € 33.129 (of € 69.009 voor een dure studie) geldt alleen als de ontvanger op het moment van de schenking tussen de 18 en 40 jaar is — de dag van de 40e verjaardag telt nog mee. De vrijstelling geldt ook als de ontvanger zelf buiten die leeftijd valt, maar een partner heeft tussen de 18 en 40 jaar. De eenmalige vrijstelling kan per ouder(paar) maar één keer worden benut. In het jaar dat u de eenmalige vrijstelling gebruikt, vervangt deze de jaarlijkse vrijstelling — u kunt ze niet bij elkaar optellen.

Rekenvoorbeelden per familiesituatie

De theorie is helder — maar hoeveel schenkbelasting betaalt u nu concreet? Hieronder drie doorgerekende voorbeelden voor de meest voorkomende situaties in 2026.

Hoeveel schenkbelasting betaal u bij € 25.000 aan uw kind?

Stel, u schenkt uw zoon van 42 jaar € 25.000 in 2026. Hij valt buiten de leeftijdsgrens voor de eenmalige verhoogde vrijstelling.

Schenkingsbedrag: € 25.000
Vrijstelling aftrekken: € 25.000 − € 6.908 = € 18.092 (belastbare verkrijging)
Tarief toepassen: € 18.092 × 10% = € 1.809,20
Afgerond: uw zoon betaalt € 1.810 schenkbelasting

Netto ontvangt uw zoon dus € 23.190 van de € 25.000. Was hij tussen de 18 en 40 jaar én had hij de eenmalige vrijstelling van € 33.129 nog niet benut? Dan zou de volledige € 25.000 vrijgesteld zijn geweest.

Wat kost een schenking van € 50.000 aan uw kleinkind?

U schenkt uw kleindochter van 28 jaar € 50.000. Kleinkinderen hebben géén recht op de eenmalige verhoogde vrijstelling — alleen op de jaarlijkse vrijstelling van € 2.769.

Schenkingsbedrag: € 50.000
Vrijstelling aftrekken: € 50.000 − € 2.769 = € 47.231 (belastbare verkrijging)
Tarief toepassen: € 47.231 × 18% = € 8.501,58
Afgerond: uw kleindochter betaalt € 8.502 schenkbelasting

Dat is ruim 17% van het totale schenkingsbedrag. Een fors verschil met de 10% die een kind zou betalen. Wilt u uw kleinkind € 50.000 geven? Overweeg dan om het bedrag over meerdere jaren te spreiden — dat scheelt duizenden euro’s (zie die spreidingstabel verderop).

Schenkbelasting bij € 100.000 aan een broer of zus

Een schenking aan een broer of zus valt in de hoogste tariefgroep. Stel, u schenkt uw zus € 100.000 in 2026.

Schenkingsbedrag: € 100.000
Vrijstelling aftrekken: € 100.000 − € 2.769 = € 97.231 (belastbare verkrijging)
Tarief toepassen: € 97.231 × 30% = € 29.169,30
Afgerond: uw zus betaalt € 29.170 schenkbelasting

Bijna een derde van het geschonken bedrag gaat naar de fiscus. Bij een schenking aan iemand buiten de directe familielijn is het verstandig om goed te berekenen of het bedrag in één keer of gespreid het gunstigst is.

Vergelijking	Kind (€ 25.000)	Kleinkind (€ 50.000)	Broer/zus (€ 100.000)
Vrijstelling	€ 6.908	€ 2.769	€ 2.769
Belastbare verkrijging	€ 18.092	€ 47.231	€ 97.231
Tarief	10%	18%	30%
Schenkbelasting	€ 1.810	€ 8.502	€ 29.170
Effectief percentage	7,2%	17,0%	29,2%

Tip: Veeg horizontaal om de tabel volledig te bekijken op kleinere schermen.

Wie betaalt de schenkbelasting — en wat scheelt dat?

In principe betaalt de ontvanger de schenkbelasting. Maar u kunt als schenker afspreken dat ú de belasting betaalt. Dat heet een bruto schenking: de ontvanger krijgt het volle bedrag en u draagt de belasting apart af. Het verschil lijkt klein, maar is het niet — want de belasting die u als schenker betaalt, geldt zelf óók als een schenking.

Verschil bruto en netto schenking uitgelegd

Bij een netto schenking (standaard) ontvangt uw kind het schenkingsbedrag en betaalt daar zelf de belasting over. Bij een bruto schenking betaalt u als schenker de belasting. De Belastingdienst beschouwt die belastingbetaling als een extra schenking, waardoor het totale belastbare bedrag hoger uitvalt. Het verschil is overzichtelijk, maar kan bij grotere bedragen oplopen.

Wat als de schenker de belasting betaalt?

Stel, u wilt dat uw kind netto € 25.000 overhoudt. Als de ontvanger zelf betaalt, maakt u € 25.000 over en betaalt uw kind € 1.810 schenkbelasting — netto houdt hij € 23.190 over. Wilt u dat hij € 25.000 netto ontvangt, dan moet u meer schenken: u maakt € 25.000 over plus de schenkbelasting, en die extra belasting wordt opnieuw belast. De belasting berekent u dan met de formule: belasting = tarief × (netto − vrijstelling) ÷ (1 − tarief) = 0,1 × € 18.092 ÷ 0,9 = circa € 2.010. Het brutobedrag komt daarmee op ongeveer € 27.010. U betaalt in totaal € 2.010 schenkbelasting in plaats van € 1.810 — een verschil van € 200.

Goed om te weten

Het verschil tussen bruto en netto schenking loopt sterk op bij hogere tarieven. Bij een schenking aan een broer of zus (30%-tarief) is het verschil substantieel groter dan bij een schenking aan een kind (10%-tarief). Spreek altijd vooraf af wie de belasting betaalt en leg dit schriftelijk vast.

Een schenking heeft ook gevolgen voor de latere erfenis en de erfbelasting die uw nabestaanden betalen. Wilt u begrijpen hoe dat precies werkt en hoe een testament daarbij helpt? Volg een gratis online lezing over testamenten, bezoek een gratis lezing bij u in de buurt, of maak een vrijblijvende afspraak met een erfrechtspecialist.

Schenkbelasting besparen door spreiding en planning

De jaarlijkse vrijstelling geldt elk kalenderjaar opnieuw. Dat betekent dat u door een grote schenking te spreiden over meerdere jaren aanzienlijk minder schenkbelasting betaalt — of zelfs helemaal geen.

Spreiden over meerdere jaren

Stel, u wilt uw kind in totaal € 50.000 schenken. Doet u dat in één keer, dan betaalt uw kind € 4.309 schenkbelasting (10% over € 43.092). Spreidt u het over acht jaar — zeven keer de jaarlijkse vrijstelling van € 6.908 en éénmaal € 1.644 — dan betaalt uw kind € 0 schenkbelasting. Het verschil: € 4.309 bespaard.

Scenario (€ 50.000 aan kind)	Belastbare verkrijging	Schenkbelasting
In één keer schenken	€ 43.092	€ 4.309
Spreiden over 8 jaar (7× € 6.908 + 1× € 1.644)	€ 0	€ 0
Combinatie: eenmalige vrijstelling + jaarlijks (4 jaar)	€ 0	€ 0

Combinatie: € 33.129 (eenmalig) + 3× € 6.908 = € 53.853 over vier kalenderjaren — ruim genoeg om € 50.000 volledig belastingvrij te schenken.

Combinatie jaarlijkse en eenmalige vrijstelling

Heeft uw kind die eenmalige verhoogde vrijstelling van € 33.129 nog niet benut en is hij of zij tussen de 18 en 40 jaar? Dan kunt u in één kalenderjaar € 33.129 belastingvrij schenken (de eenmalige vrijstelling vervangt die jaarlijkse) en in de volgende jaren telkens € 6.908 per jaar. Zo schenkt u in vier jaar € 53.853 zonder een cent schenkbelasting — ruim genoeg om € 50.000 volledig belastingvrij over te dragen.

Hoe past schenken in uw testamentplanning?

Elke euro die u bij leven schenkt, verkleint uw nalatenschap en daarmee de erfbelasting die uw nabestaanden later betalen. Schenkt u € 50.000 aan uw twee kinderen (elk € 25.000), dan verlaagt u de belaste nalatenschap met datzelfde bedrag. Bij een erfbelastingtarief van 10% scheelt dat uw kinderen samen € 5.000 aan erfbelasting. Houd er wel rekening mee dat over die schenking zelf schenkbelasting verschuldigd is — in dit voorbeeld € 1.810 per kind — tenzij u het bedrag spreidt over meerdere jaren of die eenmalige verhoogde vrijstelling benut. Het netto belastingvoordeel hangt dus af van hoe u die schenking inricht. Let bovendien op: schenkingen die u doet binnen 180 dagen voor uw overlijden worden door de Belastingdienst bij de erfenis opgeteld. Begin dus op tijd.

Let op — de 180-dagenregel

Schenkingen die u doet in de laatste 180 dagen vóór uw overlijden worden voor de erfbelasting bij de nalatenschap opgeteld. De eerder betaalde schenkbelasting wordt verrekend, maar het voordeel van de schenkingsvrijstelling vervalt. Wacht dus niet te lang met schenken — hoe eerder u begint, hoe groter het belastingvoordeel.

Leg de samenhang tussen schenkingen en uw testament vast in een goed erfrechtplan. Een erfrechtspecialist kan berekenen wat die optimale verdeling is tussen schenken bij leven en nalaten via het testament.

Veelgestelde vragen over schenkbelasting berekenen

Hoe bereken ik de schenkbelasting?
De berekening van schenkbelasting verloopt in vier stappen. Eerst bepaalt u het totale bedrag dat u in een kalenderjaar schenkt aan dezelfde persoon — meerdere schenkingen in hetzelfde jaar worden opgeteld. Vervolgens trekt u de toepasselijke vrijstelling af: € 6.908 voor kinderen of € 2.769 voor kleinkinderen en anderen (bedragen 2026). Het bedrag dat overblijft is de belastbare verkrijging. Daarop past u het tarief toe dat hoort bij de relatie tussen schenker en ontvanger: 10%/20% voor kinderen, 18%/36% voor kleinkinderen, 30%/40% voor overige ontvangers. De grens tussen het lage en hoge tarief ligt bij € 158.669. Tot slot rondt de Belastingdienst de belastbare verkrijging af in het voordeel van de belastingplichtige. Heeft de ontvanger recht op de eenmalige verhoogde vrijstelling van € 33.129 (of € 69.009 voor een dure studie), dan kan het belastbare bedrag flink lager uitvallen. De eenmalige vrijstelling vervangt in dat jaar de jaarlijkse vrijstelling.
Hoeveel schenkbelasting betaal ik over € 100.000?
Dat hangt af van de relatie tussen schenker en ontvanger. Schenkt u € 100.000 aan uw kind in 2026, dan is de vrijstelling € 6.908 en de belastbare verkrijging € 93.092. Daarover betaalt uw kind 10% schenkbelasting: € 9.310. Schenkt u hetzelfde bedrag aan een kleinkind, dan betaalt die € 17.502 (18% over € 97.231). Bij een schenking aan een broer, zus of vriend loopt het op tot € 29.170 (30% over € 97.231). Het verschil zit in het tarief én de hoogte van de vrijstelling. Is de ontvanger een kind tussen 18 en 40 jaar dat de eenmalige vrijstelling van € 33.129 nog niet heeft benut? Dan is de belastbare verkrijging slechts € 66.871, en de schenkbelasting € 6.688 — een besparing van € 2.622 ten opzichte van de situatie zonder eenmalige vrijstelling. Overweeg bij grotere schenkingen ook om het bedrag over meerdere jaren te spreiden, zodat u elk jaar opnieuw gebruikmaakt van de jaarlijkse vrijstelling.
Hoeveel procent betaal je over schenkbelasting?
Het percentage schenkbelasting in 2026 hangt af van twee factoren: uw relatie tot de schenker en de hoogte van de belastbare verkrijging. Voor partners en kinderen geldt 10% over de eerste € 158.669 and 20% over het meerdere. Kleinkinderen betalen 18% en 36%. Alle overige ontvangers — denk aan broers, zussen, neven, nichten en vrienden — betalen 30% over het eerste deel en 40% over het meerdere. Het effectieve percentage dat u daadwerkelijk betaalt ligt door de vrijstelling altijd iets lager dan het nominale tarief. Bij een schenking van € 25.000 aan een kind is het effectieve tarief bijvoorbeeld 7,2% in plaats van 10%, omdat de eerste € 6.908 vrijgesteld is. Bij grotere bedragen nadert het effectieve percentage het nominale tarief steeds dichter. Valt de belastbare verkrijging boven € 158.669, dan betaalt u over dat meerdere het dubbele tarief — 20% in plaats van 10% bij kinderen. De tarieven zijn in 2026 ongewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren.
Hoe bereken je schenkbelasting als de schenker betaalt?
Als de schenker de schenkbelasting betaalt in plaats van de ontvanger, spreekt men van een bruto schenking. De Belastingdienst beschouwt die belastingbetaling door de schenker als een extra schenking, waardoor het totale belastbare bedrag hoger uitvalt. De berekening werkt als volgt: u begint met het bedrag dat de ontvanger netto ontvangt, trekt de vrijstelling af en berekent de schenkbelasting over het restbedrag. Vervolgens telt u die belasting op bij het schenkingsbedrag en berekent u opnieuw de belasting over het nieuwe, hogere totaal. Dit herhaalt zich tot het bedrag stabiliseert. In de praktijk kunt u de belasting rechtstreeks berekenen met de formule: belasting = tarief × (netto − vrijstelling) ÷ (1 − tarief). Bij een netto schenking van € 25.000 aan een kind (10%-tarief) is dat 0,1 × (€ 25.000 − € 6.908) ÷ 0,9 = circa € 2.010 schenkbelasting. Het brutobedrag komt daarmee op ongeveer € 27.010. Dat is € 200 meer dan wanneer de ontvanger zelf betaalt. Het verschil loopt op naarmate het tarief hoger is: bij 30% (overige ontvangers) is het verschil aanzienlijk groter.
Hoe controleert de Belastingdienst een schenking?
De Belastingdienst heeft meerdere manieren om schenkingen te achterhalen. Banken zijn verplicht ongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU). Daarnaast beschikt de Belastingdienst over gegevens van notariële akten, aangiften erfbelasting en informatie uit belastingaangiften van zowel schenker als ontvanger. Bij overlijden van de schenker controleert de fiscus de bankafschriften van de laatste 180 dagen op schenkingen die bij de nalatenschap moeten worden opgeteld. Ook vergelijkt de Belastingdienst vermogensmutaties tussen aangiftejaren: als uw vermogen in box 3 plotseling daalt zonder verklaarbare oorzaak, kan dat aanleiding zijn voor nader onderzoek. Niet-aangegeven schenkingen die later aan het licht komen, kunnen leiden tot naheffing plus belastingrente. De navorderingstermijn bedraagt in beginsel vijf jaar na het jaar van de schenking; voor in het buitenland gehouden vermogen geldt een langere termijn. Het is daarom verstandig om elke schenking boven de vrijstelling netjes aan te geven — ook als u denkt dat het niet opvalt.
Hoeveel mag ik belastingvrij schenken in 2026?
In 2026 mag u uw kind jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken. Aan kleinkinderen en alle andere ontvangers is dat € 2.769 per jaar. Deze jaarlijkse vrijstelling geldt per schenker-ontvangercombinatie en per kalenderjaar — beide ouders samen tellen als één schenker. Daarbovenop bestaat voor kinderen tussen 18 en 40 jaar (de dag van de 40e verjaardag telt nog mee) een eenmalige verhoogde vrijstelling van € 33.129 (vrij besteedbaar) of € 69.009 als het geld wordt besteed aan een opleiding die meer dan € 20.000 per jaar kost. Deze geldt ook als de ontvanger zelf buiten die leeftijd valt maar een partner tussen 18 en 40 jaar heeft. De eenmalige vrijstelling kan per ouder(paar) maar één keer worden benut en vervangt in dat jaar de jaarlijkse vrijstelling — u kunt ze niet bij elkaar optellen. De jubelton — de eenmalige verhoogde vrijstelling voor die eigen woning — is definitief afgeschaft in 2024 en komt niet terug. Schenkt u méér dan de vrijstelling, dan is de ontvanger verplicht aangifte te doen. Meer details vindt u in ons artikel over belastingvrij schenken in 2026.
Wat is het verschil tussen schenkbelasting en erfbelasting?
Schenkbelasting betaalt u over vermogen dat u bij leven ontvangt als schenking. Erfbelasting betaalt u over vermogen dat u ontvangt uit een nalatenschap na overlijden. Beide belastingen zijn geregeld in dezelfde wet — de Successiewet 1956 — en kennen dezelfde tarieven per relatiegroep: 10%/20% voor kinderen, 18%/36% voor kleinkinderen, 30%/40% voor overige verkrijgers. Het grote verschil zit in de vrijstellingen: bij erfbelasting zijn die beduidend hoger. Kinderen hebben in 2026 een erfbelastingvrijstelling van € 26.230, tegenover slechts € 6.908 jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Door bij leven te schenken verkleint u de nalatenschap en verlaagt u daarmee de erfbelasting voor uw nabestaanden. Bovendien kunt u de schenkingsvrijstelling elk jaar opnieuw benutten, terwijl de erfbelastingvrijstelling per erfgenaam maar éénmaal geldt. Schenken is daarmee een krachtig middel om de totale belastingdruk over uw vermogen te verlagen. Lees meer op onze pagina over erfbelasting in 2026.

Samenvatting: reken voor u schenkt

De berekening van schenkbelasting is overzichtelijk zodra u de vier stappen kent: bedrag bepalen, vrijstelling aftrekken, tarief toepassen en afronden. Het verschil in belastingdruk per relatietype is groot — van 7% effectief bij een kind tot bijna 30% bij een broer of zus. Door slim te spreiden over meerdere jaren kunt u duizenden euro’s besparen, zeker als u die eenmalige verhoogde vrijstelling nog kunt benutten.

Vergeet niet dat schenkingen directe invloed hebben op de latere erfbelasting. Een goed testament houdt rekening met wat u bij leven al heeft geschonken, zodat uw nabestaanden niet voor verrassingen komen te staan.

Meer weten over een (levens)testament?

Uitleg over testamenten?

Volg een gratis lezing

Lezingen op locatie → Online lezingen →

Hulp nodig bij uw testament?

Plan een vrijblijvend adviesgesprek

Afspraak maken →

Redactie Erfrechtplan

De redactie van Erfrechtplan bestaat uit erfrechtspecialisten die complexe wetgeving vertalen naar begrijpelijke informatie. Onze artikelen worden zorgvuldig gecontroleerd op juridische juistheid en actualiteit, zodat u altijd kunt vertrouwen op de inhoud.

Kennisbank categorieën

Een goed testament en levenstestament geeft uw familie rust.
Meer dan 300.000 anderen gingen u voor

Meer weten over testamenten?

Volg onze gratis lezing

Ontdek onze gratis lezingen

Hulp nodig bij uw testament?

Plan gratis adviesgesprek in

Afspraak met testamentspecialist