Schenken aan kleinkinderen:
vrijstellingen & testamenttips

Stel, u bent grootouder en wilt uw kleinkinderen financieel een steuntje in de rug geven. Misschien voor hun studie, een eerste auto of simpelweg om alvast vermogen over te dragen. Maar hoeveel mag u eigenlijk belastingvrij schenken? En hoe voorkomt u dat uw kleinkinderen later onnodig veel erfbelasting betalen over wat u nalaat?

In dit artikel leest u precies hoeveel u in 2026 belastingvrij aan uw kleinkinderen mag schenken, welke regels daarbij gelden, en hoe u met een kleinkindlegaat in uw testament een slimme estate-planning strategie opzet die uw familie duizenden euro's aan belasting kan besparen.

Hoeveel mag u belastingvrij schenken aan kleinkinderen in 2026?

In 2026 mag u als grootouder €2.769 per kleinkind per jaar belastingvrij schenken. Dit is de jaarlijkse vrijstelling die de Belastingdienst hanteert voor de categorie "overige verkrijgers" — de groep waar kleinkinderen onder vallen. Schenkt u meer dan dit bedrag? Dan betaalt uw kleinkind schenkbelasting (ook wel schenkingsrecht genoemd) over het meerdere.

Ter vergelijking: de vrijstelling voor uw eigen kinderen is bijna drie keer zo hoog. Bovendien komen kinderen in aanmerking voor een eenmalig verhoogde vrijstelling die voor kleinkinderen niet bestaat.

Mogen opa en oma allebei apart schenken?

Nee. Dit is een veelvoorkomend misverstand. De Belastingdienst beschouwt partners — dus opa en oma die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben — als één schenker. Dat betekent dat u samen maximaal €2.769 per kleinkind per jaar belastingvrij mag schenken, niet elk apart.

Er is één uitzondering: als grootouders gescheiden zijn en geen fiscaal partner meer van elkaar zijn, mag ieder afzonderlijk €2.769 schenken. In dat geval mag het kleinkind dus €5.538 per jaar belastingvrij ontvangen van beide grootouders samen.

Wat als u meer wilt schenken dan de vrijstelling?

Schenkt u meer dan €2.769 aan uw kleinkind in één jaar, dan betaalt uw kleinkind 18% schenkbelasting over het bedrag boven de vrijstelling — till €158.669. Daarboven geldt een tarief van 36%. Dat zijn fors hogere tarieven dan bij uw eigen kinderen (10% en 20%). Uw kleinkind moet vóór 1 maart van het volgende jaar aangifte doen bij de Belastingdienst.

Bovendien bestaat er voor kleinkinderen geen eenmalig verhoogde vrijstelling. Uw kinderen kunnen eenmalig €33.129 belastingvrij van u ontvangen (of €69.009 for een dure studie), maar die regeling geldt uitsluitend voor de relatie ouder-kind. Uw kleinkinderen vallen daar buiten.

Kunt u schenken via uw kind als tussenstap?

In theorie kunt u een groter bedrag aan uw kind schenken — met de hogere kindvrijstelling van €6.908 — waarna uw kind het doorgeeft aan uw kleinkind. Uw kind profiteert dan van de hogere vrijstelling, en uw kleinkind ontvangt van zijn of haar ouder opnieuw met de kindvrijstelling.

Wat is schenken op papier?

Schenken op papier betekent dat u bij de notaris een schuld erkent aan uw kleinkind, zonder dat u het geld daadwerkelijk overmaakt. Het bedrag wordt pas uitbetaald na uw overlijden. Wilt u dat deze schuld later op uw nalatenschap in mindering komt en zo erfbelasting bespaart, dan moet u de schenking bij de notaris vastleggen én jaarlijks daadwerkelijk minimaal 6% rente betalen aan uw kleinkind. Betaalt u die rente niet, dan vervalt het erfbelastingvoordeel en wordt het bedrag bij uw overlijden alsnog tot uw nalatenschap gerekend.

Dit is een interessante optie als u wel vermogen heeft maar niet voldoende liquide middelen. Het verkleint uw nalatenschap en daarmee de latere erfbelasting die uw erfgenamen moeten betalen.

Wat is een kleinkindlegaat en hoe bespaart het erfbelasting?

Een kleinkindlegaat is een bepaling in uw testament waarmee u vastlegt dat uw kleinkind na uw overlijden rechtstreeks een bedrag of bezitting ontvangt — los van de gewone erfopvolging via uw kinderen. Uw kleinkind erft dan direct van u, niet via zijn of haar ouder.

Waarom is dat waardevol? Zonder kleinkindlegaat gaat uw vermogen eerst naar uw kind (erfbelasting moment 1), en later — als uw kind overlijdt — pas naar uw kleinkind (erfbelasting moment 2). Met een kleinkindlegaat kunt u één heffingsmoment overslaan: uw kleinkind erft rechtstreeks van u. Dit wordt ook wel "generatie-overslaan" genoemd. Hoe groot het voordeel is, hangt af van de bedragen — het is het grootst tot ongeveer de hoogte van de kleinkindvrijstelling, zoals het rekenvoorbeeld hieronder laat zien.

Hoeveel erfbelasting bespaart een kleinkindlegaat?

Een concreet voorbeeld maakt het verschil duidelijk. Het grootste en meest betrouwbare voordeel van een kleinkindlegaat zit in de eigen erfbelastingvrijstelling van uw kleinkind (€26.230 in 2026). Laat u alles na aan uw kind, dan blijft die vrijstelling ongebruikt. Met een kleinkindlegaat ter grootte van die vrijstelling gaat het bedrag belastingvrij rechtstreeks naar uw kleinkind — én het verdwijnt uit de erfenis van uw kind, waar het anders zou worden belast (en bij een volgende vererving mogelijk nóg een keer).

Stel, u legateert €26.230 aan elk van uw drie kleinkinderen (€78.690 in totaal):

Het voordeel is het grootst wanneer het bedrag anders bij uw kinderen zou worden belast én later opnieuw bij vererving naar de kleinkinderen. Blijft u per kleinkind rond de vrijstelling, dan draagt u het meest belastingvriendelijk over; daarboven weegt het hogere kleinkindtarief van 18% mee. Bovendien kunt u in uw testament voorwaarden opnemen: dat het kleinkind het geld pas ontvangt bij een bepaalde leeftijd, of dat een bewindvoerder het vermogen beheert totdat uw kleinkind oud genoeg is.

Wilt u weten hoe u met een testament erfbelasting kunt besparen — ook voor uw kleinkinderen? Volg dan een gratis online lezing waarin dit stap voor stap wordt uitgelegd, of bezoek een gratis lezing bij u in de buurt. Liever direct persoonlijk advies? Maak dan een vrijblijvende afspraak met een erfrechtspecialist.

Schenken bij leven of via uw testament — wat past bij uw situatie?

De krachtigste strategie is de combinatie van beide. Maar welke optie het meeste gewicht krijgt, hangt af van uw persoonlijke situatie.

Wie jaarlijks €2.769 schenkt, draagt over tien jaar bijna €28.000 belastingvrij over aan één kleinkind. Heeft u drie kleinkinderen, dan is dat ruim €83.000 — volledig buiten de erfbelasting. Leg daarnaast een kleinkindlegaat vast in uw testament voor het vermogen dat u niet bij leven kunt of wilt overdragen, en u combineert het beste van twee werelden.

Lees meer over het fiscale voordeel van schenken bij leven — inclusief rekenvoorbeelden.

Een opvullegaat in uw testament kan daarnaast de erfbelasting voor uw partner en kinderen verder beperken — een strategie die u kunt combineren met het kleinkindlegaat.

Hoe doet u een schenking aan uw kleinkind?

Een schenking in geld aan uw kleinkind mag u gewoon per bankoverschrijving doen. Er is geen notariële akte nodig voor bedragen binnen de jaarlijkse vrijstelling van €2.769. Vermeld bij de overboeking altijd een duidelijke omschrijving — bijvoorbeeld "schenking 2026 jaarlijkse vrijstelling" — zodat u later kunt aantonen wat de reden van de betaling was.

Blijft uw schenking binnen de vrijstelling? Dan hoeft uw kleinkind geen aangifte schenkbelasting te doen. Schenkt u meer dan €2.769 in één kalenderjaar? Dan moet uw kleinkind vóór 1 maart van het volgende jaar aangifte doen bij de Belastingdienst.

Is uw kleinkind jonger dan 18 jaar? Dan aanvaarden de ouders de schenking namens het kind. Het geld is en blijft eigendom van het kleinkind, maar de ouders beheren het tot het kind meerderjarig is. Het vermogen telt wel mee in de belastingaangifte van de ouders (box 3), wat gevolgen kan hebben voor hun vermogensbelasting.

Veelgestelde vragen over schenken aan kleinkinderen

Slim schenken aan uw kleinkinderen begint met de juiste planning

De kern is helder: in 2026 mag u per kleinkind €2.769 per jaar belastingvrij schenken, en met een kleinkindlegaat laat u uw kleinkind rechtstreeks erven met een eigen vrijstelling van €26.230 — tot dat bedrag belastingvrij en met een heffingsmoment minder. De combinatie van beide instrumenten — jaarlijks schenken bij leven en een legaat rond de vrijstelling — is een belastingvriendelijke manier om uw kleinkinderen te helpen.

What veel mensen niet beseffen: het regelen van een kleinkindlegaat begint bij uw testament. Zonder testament erven uw kleinkinderen namelijk helemaal niet rechtstreeks van u — alles gaat eerst naar uw kinderen. Met de juiste bepalingen in uw testament verandert u dat.